De multiculturele samenleving: Canadians & Aboriginals

Ik heb net lang tijdens de lunch pauze met een collega zitten praten over de rol en plaats van de native people, of First Nations, of Aboriginals, of Indians, in Canada. Dat geeft een heel interessant perspectief op de multiculturaliteit in Canada. Het is me de afgelopen weken opgevallen, en zeker ook tijdens de Teachers Practicum Colloqium van afgelopen maandag, dat er veel 'effort' wordt gestopt in het geven van een voice aan First Nations. Vandaag heb ik daar wat achtergrond informatie over gekregen. First Nations en de Canadesen, of beter gezegd the offspring of the Europeans die zo'n 500 jaar geleden Canada als land toe-eigenden, leven erg gesegregeerd. Toen de Europeans hier kwamen zijn er allerlei treaties getekend over land eigening etc. Aborginals zijn in reservaten 'gestopt' en vandaar uit gecontrolleerd. De Aboriginals leven in 'bands' wat je kan zien als een soort tribe. Grappige anectdote tussendoor is dat vorige week woensdag ik de open avond van de de School of Tourism heb bijgewoond. Hier waren toen 3 Aboriginal geinteresseerden en toen ze over de 'bands' begonnen te praten, heb ik me afgevraagd wat het er toe deed dat ze in een band speelden? Ja, als Europeaan ben je hier soms wat dom naief. Anyway, wat ik begrepen heb, is dat de bands zeg maar soort communities vormen en hen wordt toegestaan te vissen en te jagen voor eigen levensonderhoud. Canadesen mogen niet altijd zo maar vissen en jagen, dat is streng gereguleerd. Aan de ene kant vallen de Aboriginals onder de Indian Act, die dus zulke dingen toestaan. Aan de andere kant worden Aborigals weinig toegestaan, want als ze bepaalde businesses wilde ondernemen buiten het reservaat kon dat weer niet vanwege bv de bescherming van wildlife. Eigenlijk zitten ze dus constant in de spagaat en moeten ze op hun reservaat blijven. Wat er ook gebeurd is, is dat vanaf 1870 kinderen van Aboriginals uit hun community werden gehaald en op residential schools werden geplaatst om zo meer 'productive members of the Canadian society' te worden. De katholieken runden deze scholen en de bedoeling was min of meer Aboriginal kinderen te assimileren in de Canadese society. Echter veel misstanden hebben daar plaatsgevonden. Naast het feit dat kinderen uit hun vertrouwde omgeving worden weggerukt en zich anders moeten leren gedragen omdat dat 'goed' is, vonden er ook misstanden als sexueel misbruik plaats. De last government-run Indian residential school is in 1996 gesloten.

Zo'n 20 jaar geleden is er in British Columbia ontdekt dat in de tijd dat Europeans hier kwamen er nooit treaties zijn getekend. 95% van het Canadese land is 'from the crown', dus public land. Met deze ontdekking bleek dus dat 95% van het land eigenlijk nog steeds de Aboriginals toe behoord. Het provinciale bestuur van BC heeft dit ook erkend en Aboriginals hebben nu een soort 'veto' gekregen. Bijvoorbeeld, er is een voorstel geweest om de ski resort Sun Peaks (hier vlakbij, zie mijn foto's) uit te breiden en de Aboriginals hebben dit tegen gehouden. Ik heb de indruk dat met name in BC deze erkenning groot en duidelijk is gedaan in vergelijking met andere provincies in Canada. De geschiedenis is wel gelijk, maar deze erkenning typeert BC.

Wat ik al zei, Aboriginals en Canadians leven heel erg gesegereerd. Er is echt een compleet cultuur verschil, of misschien ook wel cultuur shock te ondergaan binnen een paar kilometers afstand. Mijn collega vertelde dat in het kader van een course hij met studenten naar de Aboriginal reservaat van Kamloops is geweest. Toen hij vroeg in de klas wie Aboriginals in kennis- of vriendenkring had, was dat niemand en maar 1 of 2 studenten hadden ooit een Aboriginal ontmoet. Ter voorbereiding moesten de studenten naar een Aboriginal activiteit wat toevallig in die periode gehouden werd op TRU om te interacteren met Aboriginal peers. Het bleek dat deze studenten dat dood en dood eng vonden! Mijn collega moest min of meer de script uitschrijven hoe ze dat moesten doen en aanpakken. Er zijn veel vooroordelen over Aboriginals: dat ze lui zijn en aggresief, en de studenten waren bang voor ze. Ook wordt bijvoorbeeld op school tijdens geschiedenisles niets over de geschiedenis dan wel de cultuur van de Aboriginals verteld. Er is dus sprake van veel ontwetendheid. Ook vertelde hij dat er dus een enorm cultuur verschil is. Hij was vooraf op het reservaat geweest om te overleggen of hij kon komen met de studenten en hoe ze dat gingen aanpakken. Daarna volgde het herkenbare verhaal dat ze niet terug mailden en een tijdschema of agenda niet belangrijk vonden. Mijn collega had dus ook tegen de studenten gezegd 'ik heb geen idee wat er precies gaat gebeuren, maar we gaan er met een open mind naartoe'. Bij aankomst hadden de studenten ook min of meer verwacht dat de chief met een tooi op z'n hoofd en in tradionele kleding hen op zou wachten. Hij liep gewoon in spijkerbroek en leren jas en benoemde dat ook!! Dit is ook een soort van Orietalisme, de Canadesen maken een soort 'exotic' figuren van de First Nations.

Tijdens dit gesprek kwam er een andere collega bij zitten en met haar ging eigenlijk het gesprek verder. Zij benadrukte dat er veel problemen waren onder de Abroiginals, wat Rob me trouwens ook had verteld. Ze leven echt aan de onderkant van de samenleving. Er zijn alcohol problemen en bv veel diabetis. Ook vertelde zij dat Aboriginal studenten het moeilijk kunnen waarmaken op TRU, of welke universiteit dan ook. Het is een enorme cultuurshock voor een Aboriginal om zich aan te passen aan de regels, normen en waarden van de Canadese univerisiteiten en school systeem. Aan de andere kant is er sprake van totale ontwetendheid en onbegrip aan Canadese kant. Zo vertelde afgelopen maandag een afgestudeerde Aboriginal TRU student tijdens een van de workshops dat tijden haar studie een geograaf (docent) in de klas had gezegd dat voor de aankomst van de Europeanen in Canda, de bergen nog geen namen hadden. Voor haar was dat als een klap in haar gezicht, maar als enige Aboriginal student in de klas, sta je niet op om eens even je docent een les te geven in geschiedenis. Ook vertelde ze dat een bepaald boek werd besproken in klas geschreven door een Aboriginal. Vervolgens was de vraag van een klasgenoot aan de docent waar toch alle woede in de toon vandaan komt , waarop vervolgens de docent Jo-Anne aankeek. Ook tijdens de TPC van afgelopen maandag heb ik een huidige Aboriginal student ontmoet (had toen nog niet helemaal door dat bijzonder was. Ik zat toevallig naast haar). Ook zij vertelde dat ze vaak verantwoordelijk wordt gesteld om Canadezen te onderwijzen over de Aborginals. Dat moet dus juist niet gebeuren. Voor ons trouwens ook een les in het kader van diversiteit in de klas!!! Ook viel het me op dat de 2e collega waarmee ik tijdens de lunch aan het praten was een minder genuanceerde mening had. Zij benadrukte de problemen, dat de studenten niet mee konden komen, een lage attendance hadden maar wel alles door de government betaald kregen. Van de ongelijke behandeling en zaken die in het verleden gebeurd zijn, wilde ze niet echt weten. Ook probeerde ik bij haar door te vragen hoe nu toch kan dat de groepen zo enorm gescheiden van elkaar leven. Na 500 jaar zou je toch verwachten dat er een mix is ontstaan, een soort van creolisering. Daar ging ze absoluut niet op in. Waarom weet ik niet.
Nogmaals er zijn dus enorme verschillen in culturele normen en waarden te ontdekken binnen een kleine straal. Ik moet toch vaak denken aan hoe in Nederland de beeldvorming kan zijn over Marokkaanse Islamieten. Daar lijkt het soms wat op, terwijl aan de andere kant het respect en de voorzichtigheid hier eraf drupt. Nu, begrijp dus ook waarom: vanwege de erkenning wat de Aboriginals allemaal is aangedaan te beginnen met het feit dat de treaties nooit getekend zijn. Ik ga en wil nog zeker meer leren over dit onderwerp en daarover berichten op mijn blog. Word vervolgd!