Process drama

Ik heb vanochtend Jane Powell ontmoet. Zij is o.a. een drama instructor at the School of Education (op contract basis). Ik heb Jane toevallig ontmoet tijdens de TPC, en ja zo gaat dat. Je bent hier altijd aan het netwerken. Zij gaf op de TPC een workshop over "Still Images: how can silence say so much?". Helaas, kon ik hier niet naartoe omdat ik echt (ook als courtesy) naar Lian's en Kyra's workshop ben gegaan over 'diversity in group work'. Echter, wat Jane doet lijkt me heel interessant om te betrekken in intercultural learning en ik had het idee dat zij me verder kon helpen met de vraag: "How can the International Classroom as a collaborative learning process in which all participants focus on how to manage (hidden and tacit) cultural sources locally be organised and facilitated?"

Jane komt oorspronkelijk uit the UK, maar is met een Canadees getrouwd en toen hier naartoe verhyuisd. Ze werkt met name met 'process drama' en 'social and emotional learning'. Zij geeft aan TRU les aan toekomstige docenten, maar heeft deze workshop met allerlei groepen gedaan. Trouwens niet met First Nations. Doel van de wokershops is niet drama performance, dus acteren, maar om te leren, om te delen en betekenis te geven aan de inhoud van de workshop door het gebruik van allerlei manier om te communiceren. Ze gaf me een voorbeeld van een workshop die ze heeft gedaan met zowel Canadese als Chinese docenten. Toevalligerwijs kwam ze erachter dat ze tegelijkertijd les kregen en heeft voorgesteld de groep te mixen. Maar haar opzet is dus niet expliciet om het interculturele leren te bevorderen, dat is een element wat ik er nu zelf aan toevoeg. In de workshop werkt ze met een verhaal waarna op allerlei verschillende wijzen men zich moet uitdrukken hoe het verhaal verder gaat. Vond het lastig om dit nu zo te reproduceren. Echter het leuke is, is dat ze me heeft voorgesteld gezamenlijk een workshop te maken gericht op de International Classroom en dus op de doelen die ik heb. Ik denk dat binnen ons ISK programma zo'n workshop perfect past, en het is echt een andere benadering en discipline om emoties, maar ook betekenissen en interpretaties los te krijgen, dus ik ben benieuwd!

De multiculturele samenleving: Canadians & Aboriginals

Ik heb net lang tijdens de lunch pauze met een collega zitten praten over de rol en plaats van de native people, of First Nations, of Aboriginals, of Indians, in Canada. Dat geeft een heel interessant perspectief op de multiculturaliteit in Canada. Het is me de afgelopen weken opgevallen, en zeker ook tijdens de Teachers Practicum Colloqium van afgelopen maandag, dat er veel 'effort' wordt gestopt in het geven van een voice aan First Nations. Vandaag heb ik daar wat achtergrond informatie over gekregen. First Nations en de Canadesen, of beter gezegd the offspring of the Europeans die zo'n 500 jaar geleden Canada als land toe-eigenden, leven erg gesegregeerd. Toen de Europeans hier kwamen zijn er allerlei treaties getekend over land eigening etc. Aborginals zijn in reservaten 'gestopt' en vandaar uit gecontrolleerd. De Aboriginals leven in 'bands' wat je kan zien als een soort tribe. Grappige anectdote tussendoor is dat vorige week woensdag ik de open avond van de de School of Tourism heb bijgewoond. Hier waren toen 3 Aboriginal geinteresseerden en toen ze over de 'bands' begonnen te praten, heb ik me afgevraagd wat het er toe deed dat ze in een band speelden? Ja, als Europeaan ben je hier soms wat dom naief. Anyway, wat ik begrepen heb, is dat de bands zeg maar soort communities vormen en hen wordt toegestaan te vissen en te jagen voor eigen levensonderhoud. Canadesen mogen niet altijd zo maar vissen en jagen, dat is streng gereguleerd. Aan de ene kant vallen de Aboriginals onder de Indian Act, die dus zulke dingen toestaan. Aan de andere kant worden Aborigals weinig toegestaan, want als ze bepaalde businesses wilde ondernemen buiten het reservaat kon dat weer niet vanwege bv de bescherming van wildlife. Eigenlijk zitten ze dus constant in de spagaat en moeten ze op hun reservaat blijven. Wat er ook gebeurd is, is dat vanaf 1870 kinderen van Aboriginals uit hun community werden gehaald en op residential schools werden geplaatst om zo meer 'productive members of the Canadian society' te worden. De katholieken runden deze scholen en de bedoeling was min of meer Aboriginal kinderen te assimileren in de Canadese society. Echter veel misstanden hebben daar plaatsgevonden. Naast het feit dat kinderen uit hun vertrouwde omgeving worden weggerukt en zich anders moeten leren gedragen omdat dat 'goed' is, vonden er ook misstanden als sexueel misbruik plaats. De last government-run Indian residential school is in 1996 gesloten.

Zo'n 20 jaar geleden is er in British Columbia ontdekt dat in de tijd dat Europeans hier kwamen er nooit treaties zijn getekend. 95% van het Canadese land is 'from the crown', dus public land. Met deze ontdekking bleek dus dat 95% van het land eigenlijk nog steeds de Aboriginals toe behoord. Het provinciale bestuur van BC heeft dit ook erkend en Aboriginals hebben nu een soort 'veto' gekregen. Bijvoorbeeld, er is een voorstel geweest om de ski resort Sun Peaks (hier vlakbij, zie mijn foto's) uit te breiden en de Aboriginals hebben dit tegen gehouden. Ik heb de indruk dat met name in BC deze erkenning groot en duidelijk is gedaan in vergelijking met andere provincies in Canada. De geschiedenis is wel gelijk, maar deze erkenning typeert BC.

Wat ik al zei, Aboriginals en Canadians leven heel erg gesegereerd. Er is echt een compleet cultuur verschil, of misschien ook wel cultuur shock te ondergaan binnen een paar kilometers afstand. Mijn collega vertelde dat in het kader van een course hij met studenten naar de Aboriginal reservaat van Kamloops is geweest. Toen hij vroeg in de klas wie Aboriginals in kennis- of vriendenkring had, was dat niemand en maar 1 of 2 studenten hadden ooit een Aboriginal ontmoet. Ter voorbereiding moesten de studenten naar een Aboriginal activiteit wat toevallig in die periode gehouden werd op TRU om te interacteren met Aboriginal peers. Het bleek dat deze studenten dat dood en dood eng vonden! Mijn collega moest min of meer de script uitschrijven hoe ze dat moesten doen en aanpakken. Er zijn veel vooroordelen over Aboriginals: dat ze lui zijn en aggresief, en de studenten waren bang voor ze. Ook wordt bijvoorbeeld op school tijdens geschiedenisles niets over de geschiedenis dan wel de cultuur van de Aboriginals verteld. Er is dus sprake van veel ontwetendheid. Ook vertelde hij dat er dus een enorm cultuur verschil is. Hij was vooraf op het reservaat geweest om te overleggen of hij kon komen met de studenten en hoe ze dat gingen aanpakken. Daarna volgde het herkenbare verhaal dat ze niet terug mailden en een tijdschema of agenda niet belangrijk vonden. Mijn collega had dus ook tegen de studenten gezegd 'ik heb geen idee wat er precies gaat gebeuren, maar we gaan er met een open mind naartoe'. Bij aankomst hadden de studenten ook min of meer verwacht dat de chief met een tooi op z'n hoofd en in tradionele kleding hen op zou wachten. Hij liep gewoon in spijkerbroek en leren jas en benoemde dat ook!! Dit is ook een soort van Orietalisme, de Canadesen maken een soort 'exotic' figuren van de First Nations.

Tijdens dit gesprek kwam er een andere collega bij zitten en met haar ging eigenlijk het gesprek verder. Zij benadrukte dat er veel problemen waren onder de Abroiginals, wat Rob me trouwens ook had verteld. Ze leven echt aan de onderkant van de samenleving. Er zijn alcohol problemen en bv veel diabetis. Ook vertelde zij dat Aboriginal studenten het moeilijk kunnen waarmaken op TRU, of welke universiteit dan ook. Het is een enorme cultuurshock voor een Aboriginal om zich aan te passen aan de regels, normen en waarden van de Canadese univerisiteiten en school systeem. Aan de andere kant is er sprake van totale ontwetendheid en onbegrip aan Canadese kant. Zo vertelde afgelopen maandag een afgestudeerde Aboriginal TRU student tijdens een van de workshops dat tijden haar studie een geograaf (docent) in de klas had gezegd dat voor de aankomst van de Europeanen in Canda, de bergen nog geen namen hadden. Voor haar was dat als een klap in haar gezicht, maar als enige Aboriginal student in de klas, sta je niet op om eens even je docent een les te geven in geschiedenis. Ook vertelde ze dat een bepaald boek werd besproken in klas geschreven door een Aboriginal. Vervolgens was de vraag van een klasgenoot aan de docent waar toch alle woede in de toon vandaan komt , waarop vervolgens de docent Jo-Anne aankeek. Ook tijdens de TPC van afgelopen maandag heb ik een huidige Aboriginal student ontmoet (had toen nog niet helemaal door dat bijzonder was. Ik zat toevallig naast haar). Ook zij vertelde dat ze vaak verantwoordelijk wordt gesteld om Canadezen te onderwijzen over de Aborginals. Dat moet dus juist niet gebeuren. Voor ons trouwens ook een les in het kader van diversiteit in de klas!!! Ook viel het me op dat de 2e collega waarmee ik tijdens de lunch aan het praten was een minder genuanceerde mening had. Zij benadrukte de problemen, dat de studenten niet mee konden komen, een lage attendance hadden maar wel alles door de government betaald kregen. Van de ongelijke behandeling en zaken die in het verleden gebeurd zijn, wilde ze niet echt weten. Ook probeerde ik bij haar door te vragen hoe nu toch kan dat de groepen zo enorm gescheiden van elkaar leven. Na 500 jaar zou je toch verwachten dat er een mix is ontstaan, een soort van creolisering. Daar ging ze absoluut niet op in. Waarom weet ik niet.
Nogmaals er zijn dus enorme verschillen in culturele normen en waarden te ontdekken binnen een kleine straal. Ik moet toch vaak denken aan hoe in Nederland de beeldvorming kan zijn over Marokkaanse Islamieten. Daar lijkt het soms wat op, terwijl aan de andere kant het respect en de voorzichtigheid hier eraf drupt. Nu, begrijp dus ook waarom: vanwege de erkenning wat de Aboriginals allemaal is aangedaan te beginnen met het feit dat de treaties nooit getekend zijn. Ik ga en wil nog zeker meer leren over dit onderwerp en daarover berichten op mijn blog. Word vervolgd!

Een eerste cross-culturele analyse

Ik heb er over na zitten denken in hoeverre ik nu in de 'culture shock curve' pas. Nu, is het natuurlijk zo dat Canada en Nederland beide westerse samenlevingen zijn. De roots van Canadezen in Europa, en zeker ook in Nederland, is groot. Het kan toeval zijn, maar het viel me op hoeveel mensen ik (relatief) al heb ontmoet die ouders, grootouders of schoon (groot)ouders uit Nederland hebben. Tevens spreek ik de taal, dus de culturele afstand is in die zin niet groot en ik zie mezelf dan ook niet echt heftig door deze curve heen gaan. Wat ik wel herken is dat je even moet 'intunen', zoals ik dat noem. In mijn studie aan de UvT heb ik tijdens het vak Taalverwerving geleerd dat baby's intunen op de taal dat hen in de directe omgeving wordt aangeboden. Een baby brabbelt eigenlijk alle klanken die in alle talen voorkomen, maar door het taal aanbod wat hij/zij krijgt 'tuned de baby in' (zoals het zoeken naar de juiste frequentie op de radio) en maakt zich dat eigen en 'verleerd' de rest van de klanken. Dit verklaart ook (even kort door de bocht) waarom kinderen zo makkelijk twee of drietalig opgevoed kunnen worden. Ik ben nu 12 dagen in Kamloops en heb het gevoel gehad dat ik ook aan intunen ben geweest. Waar de omgeving in eerste instantie vreemd en oneigen overkomt (waar is hier toch in vredesnaam het winkecentrum??), is het nu alledaags, gewoon, misschien al wel vertrouwd 'normaal'. Ook de fysieke omgeving van bergen met sneeuw, voetpaden als ijsbanen en de many pick ups die langs je razen , de enorm grote winkels zijn 'vertrouwd normaal'. Toch is het interessant om eens wat eerste voorzichtige cross-culturele observaties op te schrijven voordat ik hier allemaal echt aan begin te wennen en het 'normaal' begin te vinden en ik in adjusment fase verkeer. Bij deze dus een eerste vergelijking met ons Hollanders.

De Canadezen bevolken met 32 miljoen een land dat 250 keer zo groot is als Nederland. 'Ruimte' is hier een ander begrip dan bijvoorbeeld in Nederland. En, volgens mij, heeft dat gevolgen tot verschil in gedrag. Vandaag tijdens lunch onmoette ik weer nieuwe collega's en een collega vroeg me wat ik van Canada vond en begon zich al wat te verontschuldigen dat ze hier 'not so civilised ' waren. Ik denk dat ze wellicht bedoelde dat ze vindt dat ze niet zo 'gemoderniseerd' of misschien beter gezegd, niet zo 'urban' zijn in Kamloops. Maar 'civilised' wat ik even vertaal als 'beschaafdheid' vind ik de Canadezen wel ten opzichte van de Nederlanders. Mijn analyse is als volgt:

Wij Nederlanders moeten onze (persoonlijke) ruimte bevechten. In Canada is er ruimte zat, dus hoeft dat niet en geeft iedereen elkaar dan ook de ruimte. Dit uit zich op de volgende manieren: auto's laten je als voetganger altijd voor! Hoe druk de weg ook. Ik kan hier maar niet aan wennen en beland nog regelmatig in een miscommunicatieve situatie met de automobilist. Mijn gewoonte is om achter de auto langs te gaan, anders rijdt ie je van je sokken. Wij Nederlanders bevechten onze ruimte op de weg. "Ik ben heer en meester en de rest gaat maar aan de kant", is volgens mij vaak de houding, of in ieder geval eerder regel dan uitzondering. Nou geef dan in ieder geval toe dat we wel graag (soms met een wat aggresieve toon) zaniken en zeuren over hoe slecht die ander wel niet kan rijden "dat zie je toch??!!"

Iedereen houdt hier de deur voor elkaar open of 'lines up'. Maak niet uit waar je bent, er wordt een ruime rij gemaakt en iedereen wacht geduldig. In Nederland kennen we dat veel minder. We dringen gewoon voor en vechten voor de eerste plaats of plek. Hoe vaak ben ik in de cantine op school wel niet studenten of collega's gepasseerd die nog een broodje stonden uit te kiezen. "Ik heb al wat ik wil, dus heb ik heb het recht om voor te gaan", is toch de acherliggende gedachte die we hebben. Hoe hard moet je de NS bus wel niet binen dringen als er een trein uitvalt, of denk je echt dat om een kaartje van de Rolling Stones te bemachtigen we netjes in ruime rij gaan staan? Nee, dat doen we niet.

Men bedankt ook hier de buschauffeur. Als je achter uitstapt, roep je gewoon keihard door de bus 'thank you', waarop het antwoord dan ook is 'you're welcome' of 'have a nice day'. Iedereen is open en vriendelijk, groet elkaar en zoals ik in een van mijn eerdere berichten op dit blog al meldde ,werd ik in Vancouver al gecontronteerd met het feit dat wij Hollanders toch een contante wantrouwige houding hebben naar anderen (zelfs als docent ICC die graag dit avontuur aangaat en zo veel mogelijk wil leren en opzuigen van iedereen die ze ontmoet).

Voor alles IS hier ook ruimte. Zelfs in Vancouver ga je gewoon met de auto naar het restaurant: Pakeerplaats? Geen probleem!; Parkeergeld?, Nauwelijks, daar lach je om. Kun je je in Amsterdam toch niet voorstellen? Zelfs niet eens in Breda. Doordat er ruimte is hebben Canadezen dus ook de ruimte om alles zo convenient mogelijk in te richten. Ik denk dat bijna iedereen hier haast wel een pick up voor de deur heeft naast een gewone family car. Merendeel van de huizen zijn vrijstaand. Je hebt Drive Thru's voor het pinnen, om je kopje koffie te halen of een donutje, en, wat ik al vaker heb geschreven, alle winkels zijn in principe groot. En tevens koop je ook alles in extra grote verpakking. Een drie liter appelsap jerrycan is normaal. "Wat? Je wilt wat? Een liter???"

Hier hoef je niet te vechten om je ruimte of je plek waar dan ook op te eisen. In Nederland zijn we volgens mij daarover in constante strijd met elkaar wat zich uit in de dagelijkse omgang met elkaar, en wellicht ook een (van de) verklaring(en) is van de Nederlandse wereldberoemde claim of bescherming van de eigen privacy.

Mocht je hier een andere analyse op hebben, dan hoor ik het graag.

Groeten uit Kamloops,

Nicoline